Het Duivenhuis Artis
ATELIERFRONT transformeert het monumentale Duivenhuis in Artistot een nieuwe levendige ontmoetingsplek, door toevoeging van een houten veranda.
Het Duivenhuis, een rijksmonument in Artis, lag jarenlang verscholen als een vergeten folly in een groen perk tussen hoge bomen en struiken. Het vervallen gebouw met zijn kenmerkende gerotseerde stucwerk had zijn verfijnde houtsnijwerk, zoals balkons met balusters en gesneden windveren, verloren, waardoor aan oorspronkelijke charme was ingeboet. Een nieuwe houten veranda vertaalt het verdwenen houtsnijwerk op eigentijdse wijze en maakt het gebouw weer tot een aantrekkelijke plek.
Om het monument tot zijn recht te laten komen hebben we in één architectonisch gebaar het programma opgelost. De horizontale houten veranda om het Duivenhuis -deels dak, deels balkon- realiseert alle functionele eisen en brengt de verfijnde laag van houtsnijwerk die verloren is gegaan terug in een moderne vorm. Bezoekers kunnen hier beschut zitten, zonder naar binnen te hoeven.
De houten overkapping is gemaakt van Europees lariks en heeft een sedumdak. Voor haar stabiliteit ‘leunt’ de pergola tegen het Duivenhuis. Om de houten constructie licht en elegant te houden, maar toch grote overspanningen te kunnen maken, ontwierpen we samengestelde liggers. De samengestelde liggers kragen over, zonder ondersteuning op de hoeken. De slanke staanders, waardoor het zonlicht gefilterd door naar binnen komt, begrenzen de ruimte van de buitenkamer, maar vormen ook de balusters van het balkon. Door de draaiing van de staanders ontstaat er een dynamisch beeld. Het landschap vormt een natuurlijke omlijsting van de buitenkamer, waarbij de planten als groene wanden een geborgen plek creëren. Zo is het niet alleen gelukt om esthetiek en constructie te verenigen, maar ook om met de veranda het karakter van het monument te versterken en het te verbinden met het park.
We besloten het monument zelf niet te restaureren maar te conserveren. Door aan de zuidzijde de gevelopeningen terug te brengen, krijgt het huis wel zijn kenmerkende symmetrie terug. Het nieuwe dak is visueel los gehouden van de oude gevel. De rauwheid van het monument in combinatie met de nieuwe elegante constructie zorgen voor een prettige gelaagdheid, passend bij ARTIS met zijn rijke geschiedenis.
“Het Duivenhuis is een rijksmonument, maar werd niet meer gebruikt. Het voorstel voor een veranda om het Duivenhuis heeft ons verrast: Duurzaam, passend bij het karakter van Artis en met aandacht voor de historie, uitgewerkt in een moderne vorm. Het een bescheiden, maar iconisch plekje geworden, waar je heerlijk kan zitten tussen het groen.”
In het gebouw is op de begane grond een poffertjesverkooppunt gerealiseerd. Door de zolderverdiepingsvloer te verwijderen, was het mogelijk op de bovenverdieping een fijne vergaderkamer creëren. De gevel van het Duivenhuis is biobased na-geïsoleerd en in combinatie met de warmtepomp en WTW is het monument aanzienlijk zuiniger met energie en van het gas af.
Colofon
Locatie Amsterdam, NL
Opdrachtgever Artis
Samenwerking H+N+S Landschapsarchitecten, VB Erfgoed & Architectuur, Duyts Bouwconstructies, Hoekveen Monumenten Advies, Bistua Nova, Salverda Bouw
Jaar 2025
Fotografie Max Hart Nibbrig
Nominaties en prijzen
Nominatie Amsterdamse Architectuurprijs (AAP)(ARCAM) 2026
Nominatie Public Building of the year 2025 Architectenweb Awards
Longlist Nationale Houtbouwprijs 2025
Longlist ARC25 Transformatie en Renovatie Award
Shortlist MARCH Material Awards 2025
Gerelateerde projecten
Het Gibbonpaviljoen Artis
Huis te Manpad